مفتول چیست؟ آشنایی با انواع مفتول، کاربردها، مشخصات فنی و راهنمای خرید
مفتول یکی از پرکاربردترین محصولات فولادی که از یک عایق از جنس پلیمر PVC تهیه می شود. مفتول ها معمولاً از جنس آهن و یا فولاد می باشند. از این محصولات در صنعت ساختمان استفادههای فراوانی می شود، همچنین در صنایع مختلف که به دلیل استحکام، انعطاف پذیری و قابلیت شکل دهی، در تولید طیف گسترده ای از محصولات مورد استفاده قرار می گیرد. تولید فنر، ساخت توری، تجهیزات صنعتی و حتی لوازم خانگی، مفتول نقش مهمی در فرآیندهای تولید دارد. در این صفحه از عدالت فنر به شناخت انواع مفتول و انتخاب محصول متناسب با نیاز شما خواهیم پرداخت.
مفتول چگونه تولید می شود؟
تولید مفتول با استفاده از شمش فولادی آغاز می شود. شمش ها در کوره های صنعتی تا دمای مناسب حرارت داده شده و سپس از میان مجموعه ای از غلتک ها عبور می کنند تا قطر آنها به تدریج کاهش پیدا کند. در ادامه، محصول وارد مرحله کشش شده و با توجه به قطر مورد نیاز، از قالب های مخصوص عبور داده می شود.
پس از پایان عملیات کشش، بسته به نوع محصول، عملیات حرارتی، آنیل، گالوانیزه یا پوشش دهی انجام می شود. در نهایت نیز مفتول به صورت کلاف یا شاخه بسته بندی و آماده عرضه خواهد شد.
مشخصات فنی مفتول
| مشخصه | توضیحات |
| جنس | فولاد کم کربن، پر کربن، استنلس استیل یا فولاد آلیاژی |
| قطر | معمولاً از 0.5 تا 12.5 میلیمتر |
| نوع عرضه | کلاف، شاخه یا قرقره |
| پوشش | ساده، گالوانیزه، مسوار یا استنلس |
| استحکام کششی | متناسب با نوع آلیاژ و عملیات حرارتی |
انواع مختلف مفتول با توجه به جنس و کاربرد
مفتولها را علاوه بر روش تولید با استفاده از جنس و کاربردشان نیز دستهبندی خواهند کرد. این دستهبندی شامل موارد زیر است.
- مفتول سیاه
- مفتول گالوانیزه و یا سفید
- مفتول کلاف گرد مسوار
- مفتول استنلس استیل
- مفتول فنر (پرکربن)
مفتول سیاه
مفتول سیاه که با نام مفتول آرماتوربندی نیز شناخته می شود، نوعی از سیم مفتولهای موجود در بازار می باشد که بسیار نرم و منعطف است و دارای قابلیت مناسبی جهت خم شدن خواهد بود.
با در نظر گرفتن این نکته که هیچگونه پوششی روی مفتول سیاه قرار ندارد، این مفتول مقاومت پایینی در برابر خوردگی از خود نشان خواهد داد و در صورت قرار گیری در فضای باز، با هوا واکنش نشان می دهد و دچار زنگزدگی خواهد شد، این زنگزدگی نیز به صورت لکههای قرمز بر روی سیم مفتول سیاه ظاهر خواهد شد.
مفتول گالوانیزه
مفتول گالوانیزه یا نوع مفتول سفید، یکی از محصولات مهم در صنایع مفتولی به حساب میآید و ماده اولیه بسیاری از محصولات در این صنعت خواهد بود. سیم مفتول گالوانیزه، از گالوانیزه کردن مفتول سیاه ایجاد می شود و برای استفاده در محیطهایی با رطوبت بالا بسیار مناسب خواهد بود. این نوع مفتول در زمان تولید، به دو دسته مفتول گالوانیزه گرم و همچنین مفتول گالوانیزه سرد تقسیم خواهد شد.
مفتول مسوار (Copper Wire)
کلاف گرد مسوار با توجه به اینکه از مس در این مفتول استفاده شده است، به این نام خوانده می شود. مس بصورت روکش مفتول آهن را در فرآیند تولید می پوشاند که به این طریق ضخامت این لایه مس بالاتر می رود و به اندازه 0.7 الی 1 میکرون می شود. در آنالیز کلاف گرد مسوار عناصر فسفر (p)، کربن (C)، سیلیسیوم (Si)، منگنز (Mn)، و گوگرد (S) با درصدهای مختلف بکار می رود. کلاف گرد مسوار در قطر 0.5 الی 10 میلی متر به شکل کلاف، شاخه ای و صورت قرقره با سطح مسطح تولید خواهد شد.
فرآیند تولید و تهیه مفتول کلاف گرد مسوار
در طی فرآیند مسوار کردن ابتدا سیم را با توجه به قطر مورد نیاز کشش خواهند داد. سپس مفتول را چربی زدایی می کنند تا چربی ها و رسوبات از سطح مفتول از میان رود. اما مقداری ناخالصی در آن بصورت زنگ زدگی بسیار عمیق، سولفات ها، کلریدها در سطح آن باقی خواهد ماند. که اگر از میان نرود هنگامی که از وان مس عبور کند به شکل لکه های سیاه ظاهر خواهد شد.
این گونه مواد در روند آبکاری اختلال بوجود می آورد. بعد از فرآیند چربی زدایی و زنگ زدگی مفتول، مهم ترین مرحله روکش نمودن مفتول با سولفات مس خواهد بود. در مراحل بعدی نحوه جمع کردن و کشش مفتول در نظر گرفته می شود.
کاربرد کلاف های گرد مسوار
مفتول کاربردهای بسیاری در انواع صنایع مفتولی، صنعتی، ریلی، خانگی، عدل بندی، عایق بندی، یخچال سازی، کابینت سازی و همچنین آرماتوربندی خواهد داشت.
کاربرد مفتول کلاف گرد مسوار بر طبق سایز
- در سایزهای ریز (تا 0.7 میلی متر) جهت دوخت کارتن و برای سوزن منگنه
- در سایزهای درشت جهت سیم مسی و ساخت انواع لوازم خانگی
مفتول استنلس استیل
یکی دیگر از مفتول های موجود در بازار، مفتول استنلس استیل می باشد که به نسبت مفتولهای سیاه و گالوانیزه گرانتر هستند. داشتن مقاومت به خوردگی بالا، مشخصه بارز این نوع از مفتولها به شمار می آید.
استفاده از عناصر آلیاژی نظیر نیکل، کروم و مولیبدن، علاوه بر ایجاد خاصیت ضد زنگی، استحکام قطعه را نیز بالا می برد. بدیهی است که احتمال پارگی در حین فرآیند کشش سیم، در مفتول استنلس استیل کمتر می باشد.
مفتول فنری (Spring Wire)
مفتول های فنری در رده های فولادهای پر کربن می باشند که شامل 6 الی 9 درصد کربن می باشد. و در قطر های 2 الی 12.5 میلی متر تولید می شود. اگر عنصر کربن در فولاد فنر بیشتر ترکیب شود، فولاد فنر پر کربن نامیده می شود، اگر وانادیوم عنصر قالب آن باشد فولاد فنر وانادیوم دار گفته می شود. و همچنین اگر مقدار عنصر کروم در فولاد زیادتر در نظر گرفته شود به فولاد فنر کروم دار معروف می باشد.
فولادهای فنر همانگونه که از اسمشان مشخص است، دارای خاصیت ارتجاعی نسبتا خوبی در مقایسه با دیگر فولادها خواهد بود. وجود عنصر سیلیسیم در فولاد فنر باعث خاصیت الاستیسیته مناسب و همچنین وجود عنصر کروم در فولاد فنر استحکام و مقاومت در برابر خوردگی را بهبود می بخشد.
مفتول پر کربن
این فولاد مقاومت بالایی نسبت به سایش از خود نشان می دهد، به همین دلیل در تولید تیغه های برش از آن استفاده می شود. به دلیل وجود میزان کربن بالا، قابلیت جوش پذیری این فولاد بسیار کم خواهد بود. فولاد کربن در ساخت انواع فنرها، تیغه ها و تیغه ارهها کاربرد دارد. البته قابل بیان است که عامل اصلی تعیین استحکام و همچنین سختی فولاد، میزان کربن موجود در فولادها است.
کاربردهای مفتول فنری
- صنایع خودروسازی
- حمل و نقل ریلی
- صنایع نظامی
- انواع لوازم خانگی
- تولید ماشین آلات کشاورزی
- صندلی ها
- انواع مبلمان
کاربرد مفتول در صنایع
سیم مفتولی که با عناوین سیم غیرقابل انعطاف، سیم نصب ثابت و همچنین سیم خشک نیز شناخته می شود، بهطور معمول جهت بهکارگیری در کابلکشی داخلی تابلوهای برق و نیز توزیع کنندهها مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر این استفاده از سیم مفتولی درون لولهها و همچنین زیر گچ نیز امری مرسوم می باشد.
لازم به ذکر است که سیم مفتولها با هادی تابیده را میتوان جهت اتصالات تابلوهای کنترل، در تولید دسته سیم و همچنین الکترونیک صنعتی مورد استفاده قرار داد. سیم مفتولی بهصورت وسیع در مواردی همچون استخراج سطحی و نیز زیرزمینی جرثقیل، حفاری، برج جرثقیل، سازههای دریایی و برقی، آسانسورها، نفت و گاز، قطع هر نوع زمین و تراموا از آن استفاده می شود.
این نوع سیمها بهمنظور تحمل بارهای مکانیکی و یا سیگنالهای برق و همچنین مخابرات به کار گرفته خواهند شد. بهکارگیری این نوع سیمها در فضاهای مرطوب، آبدار، خشک و در محیطهای باز و بسته بلامانع است.
از سویی در عایقبندی، رابیتس بندی، عایق کاری و نیز گل آرایی موتورخانهها، به کارگیری سیمهای مفتولی نمره 18 و 20 مناسب تر خواهد بود. سیم مفتول را نیز میتوان در منازل، تاسیسات استاتیک، تحت شرایط دفنی در زیر زمین بکار گرفت.
- تولید انواع مدلهای مختلف توری، همانند توری حصاری، توری مرغی، توری پرسی و امثال اینها.
- تهیه سیم خاردار
- برای بستن آرماتور و نیز آرماتوربندی
- استفاده در موقع رابیتسبندی
- تولید و ساخت فنر
- تولید سیمجوش های مختلف
این موارد ذکر شده، تنها بخش کوچکی از کاربردهای مفتول در صنعت را در برمی گیرد. به غیر از این موارد که ذکر شد، مفتول در زندگی روزمره انسانها و همچنین برای ایجاد اتصالات موقت در مکانهای مختلف و شرایط متفاوت دیگری نیز میتوانند مورد استفاده قرار می گیرند.
مقایسه انواع مفتول
نوع مفتول | مقاومت در برابر زنگزدگی | استحکام | مهمترین کاربرد |
| سیاه | کم | متوسط | ساختمان و آرماتوربندی |
| گالوانیزه | زیاد | زیاد | فضای باز و کشاورزی |
| مسوار | متوسط | زیاد | تولید میخ و سیم جوش |
| استنلس استیل | بسیار زیاد | زیاد | صنایع غذایی و شیمیایی |
| فنری | متوسط | بسیار زیاد | تولید انواع فنر |
| آلیاژی | بالا | بسیار زیاد | قطعات صنعتی |
مشخصه و ویژگی های مفتول استنلس استیل
استنلس استیل یکی از انواع بسیار مقاوم مفتول به شمار می آید و تاحدود زیادی شبیه به سیم مفتول استیل می باشد. این محصول از فولاد ضد زنگ با ترکیبات خاصی تولید خواهد شد و در مقابل ضربه و خش مقاومت بالایی از خود نشان می دهد. یکی از ویژگی های اصلی این مفتول در حالت زنگ زدگی آن خواهد بود که می توان بیان کرد این مفتول به عنوان یک ماده ضد زنگ است و در شرایط آب و هوایی گوناگون نیز کاربردهای فراوانی دارد.
این محصول در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیز جهت ساخت سازه های آبی بسیار پر کاربرد است و خاصیت های آن باعث خواهد شد تا این ماده نسبت به زمان و آب و هوا مقاومت بسیار زیادی از خود نشان می دهند. در صنعت نیز این محصول در بسیاری از وسایل خانگی و ضد زنگ همچون لباسشویی، یخچال و فریزر، قطعات ظرفشویی و امثال این ها بصورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرند و هرجا که به مقاومت در برابر آب نیاز داشته باشند، این نوع مفتول و سیم مفتول استیل کاربرد دارد.
مشخصه و ویژگی های سیم مفتول فولاد فنری پر کربن
این نوع سیم مفتول در دسته پر کربن قرار می گیرد که در حدود 6 الی 9 درصد کربن در آنها بکار می رود و در قطرهای 2 الی 12.5 میلی متر در بازار عرضه می شود. این نوع سیم جهت ساخت فنر و یا تیغه و تیغه های اره کاربرد فراوانی دارد و یکی از عوامل تعیین کننده سختی فولاد به حساب می آید.
این سیم ها کیفیت بسیار بالایی از خود نشان میدهند و به دلیل وجود کربن فشرده شده در ساختار آنها بصورت گسترده در تولیدی ها به عنوان ماده اولیه کاربرد خواهند داشت و علاوه بر آن کاربردهای مختلفی دارند حتی جهت تولید فنرهای ماشین نیز مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
مشخصه و ویژگی های مفتول فولاد آلیاژی
یکی دیگر از انواع فولادها، فولاد های آلیاژی می باشند. این فولادها معمولاً با ترکیب فولاد کربنی و یک یا چند عنصر آلیاژی همانند منگنز، سیلیکون، نیکل، تیتانیوم، مس، کروم و آلومینیوم تولید میشوند. این فلزات به منظور اضافه نمودن خواص مشخصی اضافه خواهند شد و در فولاد کربنی رایج دیده نمی شوند.
عناصر اضافه به نسبتها و ترکیبهای مختلفی به فولاد اضافه خواهند شد و باعث خواهند شد که ماده دچار تغییراتی از قبیل افزایش سختی، بالا رفتن مقاومت به خوردگی، افزایش استحکام و همچنین بهبود شکل پذیری (ductility) می شود. البته این را هم در نظر بگیرید که قابلیت جوش ماده نیز میتواند متغیر باشد.
مهمترین ویژگیهای فولادهای آلیاژی
- افزایش قابلیت سختی فولاد
- افزایش مقاومت در برابر خوردگی آنها
- پایداری بیشتر استحکام و همچنین سختی
تقریباً تمامی انواع فولاد آلیاژی جهت رسیدن به بهترین خواص خود، نیاز به عملیات حرارتی می باشند.
عناصر آلیاژی و بیان تأثیرات آنها
هر کدام از عناصر آلیاژی و تاثیرات آنها در ادامه بیان می شود.
کروم : موجب افزایش سختی ، چقرمگی (toughness) و دوام ماده خواهد شد.
کبالت: کاربرد فراوان در ساخت ابزارهای برش؛ باعث بهبود سختی گرم (یا سختی قرمز)
منگنز: افزایش سختی سطوح، بالا رفتن مقاومت به کرنش، چکش خواری و همچنین شوکها.
مولیبدنیوم : افزایش استحکام فلز، افزایش مقاومت به شوک و گرما فولاد.
نیکل: افزایش استحکام و همچنین چقرمگی (toughness)، افزایش مقاومت در برابر خوردگی.
تنگستن: افزایش سختی و همچنین بهبود ساختار گرین (دانه)، بهبود مقاومت در مقابل گرما.
وانادیوم: افزایش استحکام فلزات، تافنس و مقاومت در مقابل شوک. همچنین سبب افزایش مقاومت در مقابل خوردگی می شوند.
کروم – وانادیوم: بالا رفتن استحکام کششی، باعث ایجاد سختی خواهد شد اما خمش و برش آن راحت می شود.
ویژگی های سیم مفتول مناسب
نرمی سیم مفتول: میزان نرمی مفتول به عواملی مانند نوع آلیاژ، درصد کربن و فرآیند تولید یا عملیات حرارتی آن بستگی دارد. بهعنوان مثال، مفتول آنیلشده (پخته) به دلیل انعطافپذیری بالا، گزینهای ایدهآل برای آرماتوربندی، بستهبندی و مصارف صنعتی است؛ در حالی که مفتولهای سختتر برای کاربردهایی که به استحکام و مقاومت بیشتر نیاز دارند، مورد استفاده قرار میگیرند.
وزن هر کلاف سیم مفتول: هر چه سیم کوچکتر انتخاب شود، بیشتر طرفدار خواهد داشت. وزن مناسب جهت یک حلقه سیم سیاه نمره ۱٫۵ در حدود ۲۰ تا ۲۵ کیلو گرم و هر حلقه ۲٫۵ و بیشتر از آن ۳۰ کیلو گرم خواهد بود.
سایز مفتول: سایز ۱٫۵ میلیمتر آن بیشترین مصرف را دارد. معمولا جهت بستن میلگردهای آرماتور بندی از آن استفاده می شود. از این رو به سیم آرماتور بندی نیز معروف می باشد.سایز ۲٫۵ میلیمتر بعد از سایز ۱٫۵ میلیمتر، محبوبیت بالایی دارد و از آن جهت بستن قالبهای فلزی نیز استفاده می شود. از این رو به مفتول سیاه قالب بندی نیز معروف شده است. از سایز ۳ و ۴ میلیمتر معمولا کمتر استفاده خواهد شد و در صنایع تجاری و چوبی و همچنین صنعت بسته بندی محصولات کشاورزی استفاده ی فراوانی می شود.
چه عواملی بر قیمت مفتول تاثیر می گذارند؟
قیمت مفتول تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد و ممکن است در بازه های زمانی مختلف تغییر کند. مهم ترین عوامل عبارت اند از:
- نوع آلیاژ و میزان عناصر آلیاژی
- قطر و سایز مفتول
- نوع پوشش سطحی
- عملیات حرارتی انجام شده
- وزن سفارش
- برند تولید کننده
- نوسانات قیمت فولاد و مواد اولیه
به همین دلیل، پیش از ثبت سفارش بهتر است قیمت روز محصول را از کارشناسان فروش استعلام بگیرید.
راهنمای خرید مفتول از عدالت فنر
پس از استعلام قیمت محصول توسط شما خریدار گرامی، کارشناسان فروش گروه صنعتی عدالت فنر، قیمت و مشخصات محصول، شرایط پرداخت آن، زمان بارگیری و همچنین تحویل محصول و سایر جزئیات سفارش شما را در قالب پيش فاكتور به اطلاع شما رسانده می شود. پس از تایید پرداخت، واحد ترابری و لجستیک آهن آنلاین دستور بارگیری و همچنین ارسال بار را دریافت خواهد کرد و بعد از تاييد قيمت كرايه از سوي مشتري، طبق زمانبندی بیان شده، نسبت به تحویل بار به آدرس و مشخصات دریافتی از مشتری محصولات فولادی ، اقدام خواهد کرد.
چند نکته در هنگام خرید مفتول
- مشخصات و ویژگیهای هر محصول مورد نظر، اعم از نوع، سایز، حالت، استاندارد، محل بارگیری مفتول و تحویل آن (کارخانه یا بنگاه)، واحد، قیمت هر واحد آن و همچنین تاریخ و ساعت آخرین بهروزسانی در لیست قیمتها بیان شده باشد.
- با توجه به نوسانات موجود در بازار، برای اطمینان از قیمت نهایی محصول مورد نیاز ، با کارشناسان ما در تماس باشید: ۰۲۱-۸۸۷۴۱۳۲۰
- در صورت عدم مشاهده محصول مورد نظرتان و مشاوره در زمینه خرید و فروش آن، با کارشناسان عدالت فنر در تماس باشید.
جمع بندی: خرید مفتول
انتخاب مفتول مناسب، تاثیر مستقیمی بر کیفیت، دوام و عملکرد محصولات صنعتی دارد. هر یک از انواع مفتول، ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند و باید متناسب با شرایط پروژه انتخاب شوند. اگر به دنبال خرید مفتول با کیفیت، دریافت مشاوره تخصصی و استعلام قیمت روز هستید، شرکت عدالت فنر می تواند یکی از مطمئن ترین تامین کنندگان شما باشد و انواع مفتول مورد نیاز صنایع مختلف را با کیفیت مطلوب ارائه دهد.
سوالات متداول در خرید مفتول
مفتول چیست و چه تفاوتی با سیم برق دارد؟
مفتول یک محصول فلزی بدون عایق است که در صنایع مختلف استفاده می شود، در حالی که سیم برق دارای هادی و روکش عایق بوده و برای انتقال جریان الکتریکی طراحی شده است.
برای تولید فنر از چه نوع مفتولی استفاده می شود؟
برای ساخت انواع فنر معمولا از مفتول فنری تولید شده از فولاد پر کربن یا فولادهای آلیاژی استفاده می شود که خاصیت ارتجاعی و استحکام بالایی دارند.
مهم ترین عوامل موثر بر قیمت مفتول چیست؟
نوع آلیاژ، قطر، عملیات حرارتی، نوع پوشش، وزن سفارش، برند تولید کننده و قیمت روز فولاد از مهم ترین عوامل تعیین کننده قیمت مفتول هستند.
چگونه بهترین مفتول را برای پروژه خود انتخاب کنیم؟
برای انتخاب مناسب باید نوع کاربرد، شرایط محیطی، میزان استحکام مورد نیاز، قطر مفتول و استاندارد تولید را بررسی کرده و در صورت نیاز از کارشناسان فنی مجموعه عدالت فنر مشاوره دریافت کنید.
